De toekomst van textielontwerp en materiaalontwikkeling – nu in het TextielMuseum

Dat textielontwerp en materiaalontwikkeling inmiddels een onmiskenbare rol spelen in de creatieve industrie mag wel duidelijk zijn, maar dat het zo’n sexy of spannend onderwerp zou zijn, had zelfs ik niet durven denken. Sinds een maand is in het in onlangs in de prijzen gevallen TextielMuseum de expositie Earth Matters te zien, waarin trendvoorspeller Lidewij Edelkoort en curator Philip Fimmano een statement maken: we hebben maar een moeder aarde, de alternatieven voor nieuwe materialen zijn volop in ontwikkeling en de toepassing ervan is al aan tijden aan de hand.

De expositie heeft een duidelijke boodschap – maar bevat toch ook die waarschuwing. De huidige vraag naar goedkope materialen en ‘fast fashion’ leidt tot miserabele werkomstandigheden, vervuiling en uitputting van natuurlijke bronnen. We hebben dus hoognodig alternatieven nodig die te vinden zijn in recycling, upcycling, lokale bronnen en duurzame productieprocessen. Edelkoort en Fimmano presenteren de volgende generatie kunstenaars en ontwerpers die bewijzen dat toekomstige productie niet langer – en misschien juist niet – in lage lonen landen thuis hoort en dat verfijnde productietechnieken ten grondslag liggen aan ‘making 2.0’.

„The earth is hurt and emptied. It feels raped and shackled,” stellen Edelkoort en Fimmano. We veranderen natuurlijke bronnen in afval en die geven we terug aan de natuur als vervuilende en onafbreekbare massa. Maar – er gloort zeker hoop. Deze eeuw is er een vol mogelijkheden in de post-fossiele samenleving die zich ontwikkelt, waarin alternatieve energiebronnen de toekomst veilig stellen.

En de trendforecaster gaat verder in haar voorspellingen: onze relatie met de natuur wordt een andere. Een waarin we meer harmonieus samenleven, minder consumeren en eigenaarschap opgeven. Het resultaat? Een meer intieme ecologie gebaseerd op instinctieve waarden, oude rituelen en archaïsche systemen, waarin primitivisme, animisme en fetisjisme nieuwe betekenis krijgen. Ontwerp, materialen, textiel en mode zullen inspiratie ontlenen aan onze planeet, waarin organische elementen onderzocht worden als door Romantici. Een mooie belofte.

 Julia Lohmann: I don’t see seaweed as weed
Betreed – dus zo snel mogelijk – deze verrassend vooruitstrevende en beeldschone expo en raak onder de indruk van die enorme installatie met tentakels die los in de ruimte zweeft. Julia Lohmann is de ontwerper die zich verdiept in de toepassingsmogelijkheden van zeewier. Haar Oki Naganode (2013) is opgebouwd uit Japans Naga zeewier en doemt op als een flexibel en doorschijnend leersoort gespannen over een octopusvormig frame. Bestudering van Japanse ontwerpen uit het Victoria & Albert Musem leerde Lohmann over kleur, textuur, kneedbaarheid en stabiliteit in ontwerp, maar ook over culturele betekenis en de technische totstandkoming. Inspiratie put de ontwerper uit het grensgebied tussen ambacht en kunst en de transformatie van een levend organisme in materiaal en een object. De uitkomst zijn objecten die zich in een ‘in-between’ staat bevinden. Ook de principes van ‘Wabi Sabi’ – de Aziatische waardering van imperfecties – en buiten gebaande paden treden om tot nieuwe inzichten te komen zijn aan haar besteed. Alles om haar maar uit die comfortzone te doen treden en eerste hand ervaringen op te doen.

 

Dit en meer moois op: